Cultuurlab in action at Transforming Culture in the Digital Age
The conference
Transforming Culture in the Digital Age that took place in Tartu, Estonia, from April 14 - April 16 turned out to be a very stimulating conference for SMIT’s culture cluster
Cultuurlab. Lien Mostmans and Eva Van Passel (in co-presentation), Stijn Bannier and Joke Beyl each presented a paper related to their specific research tracks. Lien and Eva referred to the results of the BOM-VL research project to reflect on the providers and users of digital audiovisual heritage in Flanders. Stijn Bannier presented a paper, which was co-authored by Chris Vleugels, that focused on web 3.0 as a combination of user-generated and machine-generated content within the context of the CUPID-research project. Joke Beyl elaborated on her doctoral research concerning the narrative construction of artists’ self-presentation and authority through weblogs. These presentations were all received very well and instigated interesting debates. The full papers are published in the conference’s e-book that can be downloaded via the following link.
Via: e-book Transforming Culture in the Digital Age
Geordend onder: [E-culture]
Cultuurdebat 2.0: een korte nabeschouwing
Op maandag 23 november organiseerde Cultuurlab het gesmaakte
Cultuurdebat 2.0: ‘de (on)verzoenbaarheid van cultuur en economie’ aan de Vrije Universiteit Brussel. Na een academische introductie debatteerden zes vertegenwoordigers uit de culturele sector onder professionele leiding van Chantal Pattyn over de uitdagingen op het vlak van cultuur en economie met bijzondere aandacht voor culturele financiering.
Hoewel de relatie tussen cultuur en economie het laatste jaar al wel vaker onderwerp van discussie geweest is, zijn er toch nog heel wat onbeantwoorde vragen en redenen tot verdere verdieping. Het thema van cultuur en economie is een breed thema en bestrijkt diverse subthema’s en vragen. Dat bleek ook heel duidelijk uit het cultuurdebat 2.0. Aspecten die in het debat aan bod kwamen waren onder meer de impact van cultuur en impactmeting, de (on)vanzelfsprekendheid van subsidies, het belang van ondernemerschap en responsabilisering, de verbinding tussen subsidies en alternatieve financiering, diversificiatie van ticketprijzen en het culturele (over)aanbod.
Wat ik vooral uit dit debat onthoud, is dat culturele financiering een complex thema is maar dat de toekomst van culturele financiering heel wat perspectieven biedt en dat er niet in dualismen (markt versus staat, profit versus non-profit, privaat versus publiek) of in extreme polen (gratis of duur, economie of cultuur, elite of massa) mag gedacht worden. De voornaamste uitdaging bestaat erin op zoek te gaan naar zinvolle verbindingen die dualismen en polen overstijgen. Dat die verbindingen er zijn, daar ben ik na het debat nog meer van overtuigd. We moeten ze alleen nog weten bloot te leggen en proberen te vertalen in een nieuwe financieringsbenadering. We moeten ons de vraag stellen: wat weten we al en wat weten we nog niet met betrekking tot het thema? Waar kunnen alle partijen zich in vinden en waar helemaal niet? Welke vragen worden (nog) niet gesteld? Mijn honger naar antwoorden en concrete acties blijft nog groot en er is nog een lange weg te gaan maar met dit debat zijn we toch al weer een stapje dichter bij de eindbestemming. Van belang vooral is dat Minister Schauvliege het thema cultuur en economie in haar beleidsprioriteiten opneemt en concrete acties terzake zal nemen. Alleen dan kan er op het vlak van culturele financiering immers iets bewegen.
De live stream van het debat kan nog steeds bekeken worden op LiveStream Cultuurlab Het volledige verslag van het debat zal binnenkort te raadplegen zijn op volgende website: www.amiando.com/cultuurdebat.html
Dit debat was het tweede debat van een reeks cultuurdebatten die Cultuurlab in 2009 en 2010 organiseert en waarmee Cultuurlab de dialoog tussen academici, beleid, de culturele sector en het publiek wil stimuleren. Het volgende debat, dat zal plaatsvinden in de lente van 2010, zal focussen op cultuur en participatie en de potentiële rol van digitale cultuur bij participatie.
Tags: [an moons] [bart van der herten] [chantal pattyn] [cultuurdebat] [dirk de corte] [els opsomer] [eric krols] [peter leyder] [peter perceval]
Geordend onder: [Cultuurdebat]
Cultuurdebat 2.0.: de (on)verzoenbaarheid van cultuur en economie
Situering debattenreeks
Cultuurlab (IBBT/SMIT, Vrije Universiteit Brussel) organiseert in 2009 en 2010 een debattenreeks over actuele culturele thema's. Het onderzoekscentrum wil met deze debatten de dialoog stimuleren tussen academici, de politiek, de cultuursector en een breed publiek. Op 18 mei 2009 staken we van wal met het zeer gesmaakte cultuurdebat 1.0. rond de rol van kunst in de samenleving . We hadden het samen met politici en kunstenaars nu eens niet over geld en de subsidieproblematiek, maar wilden weten waarom 'kunst' al dan niet belangrijk zou zijn.
Op maandag 23 november 2009 is het tijd voor het cultuurdebat 2.0 over de (on)verzoenbaarheid van cultuur en economie . Na een inleidende situering van de problematiek vanuit academisch perspectief, verdedigen 5 actoren uit het culturele veld een stelling over de (on)verzoenbaarheid van cultuur en economie en in het bijzonder over de uitdagingen voor de culturele sector op het vlak van zakelijkheid en financiering van cultuur. Nadien volgt op basis van de presentaties en stellingen een debat tussen de verschillende actoren en gaan we opnieuw de discussie met het publiek aan. VRT-coryfee Chantal Pattyn modereert.
Deelnemers debat
Dirk De Corte (docent Cultuurmanagement UA)
Eric Krols (zakelijk leider MuHKA)
Peter Leyder (fondsmanager CultuurInvest)
Peter Perceval (artistiek leider Drie Pees)
Bart Van der Herten (expert cultuurbeleid)
Els Opsomer (beeldend kunstenaar, medevoorzitter Arteconomy)
Moderator: Chantal Pattyn
Programma
19.00 u: Onthaal met warme hapjes
20.00 u: Introductie An Moons (IBBT-SMIT)
20.15 u: Presentatie stellingen panelleden
21.15u: Debat
22.30u: Receptie
Nadere situering debat (door An Moons)
Terwijl cultuur en economie vroeger als onverzoenbare polen werden beschouwd, worden deze sferen vandaag steeds meer in één adem genoemd. Het aantal initiatieven en termen om bruggen te slaan tussen cultuur en economie neemt aanzienlijk toe. Daarnaast zien we dat de culturele sector steeds meer geconfronteerd wordt met eisen inzake eigen inkomsten, responsabilisering en ondernemerschap.
In Vlaanderen leidde de convergentie eind jaren ‘90 tot het doorbreken van het traditionele kunstenmonopolie via de erkenning van de commerciële cultuurvormen als zijnde een belangrijk onderdeel van onze cultuur. De erkenning werd in 2006 geconcretiseerd met de oprichting van CultuurInvest. Vandaag is meer dan eens het besef gegroeid dat deze cultuurorganisaties een belangrijke bijdrage leveren tot economische groei, tewerkstelling, regionale ontwikkeling, culturele participatie, identiteitsconstructie en sociale inclusie.
Binnen de culturele sector heerst echter de vrees dat de authentieke inhoud en diepmenselijke waarde van kunst moeten plaatsmaken voor een marktbenadering. De angst voor de markt en het subsidieverlies is groot. Niet vreemd hieraan is het debat rond financiering en de stemmen pro alternatieve financieringsvormen. Evenmin bevorderen de onzekerheid over de toekomstig cultuurminister en de koers die hij/zij wil varen een serene gemoedstoestand. Als we daarbij de stijgende subsidies van de voorbije jaren in het achterhoofd houden en deze tegenover de nakende stabilisering en misschien zelfs reductie van publieke middelen stellen, dan is de onrust begrijpelijk.
Anderzijds wordt de soep nooit zo heet gegeten als ze wordt opgediend. Dat er zich een nieuw tijdperk inzake culturele financiering aankondigt, zou zeer waarschijnlijk kunnen zijn. Maar anders is niet (altijd) gelijk aan slechter. Anders hoeft ook niet revolutionair te zijn of onverzoenbaar met wat is. Een marktgericht cultuurbeleid wordt al te vaak gelijk gesteld met een vervanging van publieke door private middelen, alsof beide concurrentieel zouden zijn. Een dergelijke vorm van reductionisme – geschraagd door de dichotomie markt/staat – gaat voorbij aan de complexiteit van de culturele markt. Dat de integratie van publieke en private middelen opportuniteiten biedt en tot meer middelen kan leiden, wordt over het hoofd gezien. Noch een marktgericht noch een publiek financieringsbeleid moet centraal gesteld worden, dan wel een cultuurbeleid dat zich op het knooppunt van publieke en private financiering bevindt en dat beide op een zinvolle manier verbindt.
Regelmatig wordt verwezen naar de verwoestende effecten van een doorgedreven Amerikaans marktdenken. Deze effecten moeten we vermijden. De positieve stimuli, zoals bijvoorbeeld responsabilisering, efficiënte besteding van middelen, ondernemerschap en maatschappelijke betrokkenheid, moeten we optimaliseren. Dezelfde redenering gaat op voor een publiek financieringsmodel dat geëerd kan worden omwille van de gecreëerde artistieke voedingsbodem, talentontwikkeling en experimentele ruimte maar gecorrigeerd kan worden op het vlak van bepaalde neveneffecten zoals het risico op isolatie, behoudsgezindheid en vanzelfsprekendheid. Daar waar subsidiëring tekort schiet, kan de markt aanvullen en vice versa.
Onder meer volgende thema’s kunnen in dit debat aan bod komen: de opportuniteiten van een geïntegreerde beleidsbenadering, het dualisme markt/staat, de voor- en nadelen van een marktgerichte en publieke benadering, de verbinding tussen het Kunstendecreet en CultuurInvest, de relatie tussen publieke en private middelen en de diversificatie van middelen.
Tags: [an moons] [bart van der herten] [chantal pattyn] [cultuurdebat] [dirk de corte] [els opsomer] [eric krols] [peter leyder] [peter perceval]
Geordend onder: [Cultuurdebat]
Goudvis en het Cultuurdebat 1.0.
Dàt het bestaat is al een verdienste. In ongeveer deze woorden had een journalist het onlangs over ‘Goudvis’, het zondagse programma op Canvas met kunstenaarsportretten. Het moet gezegd: in een tijd van overvloed en massa waar zogezegd alles mogelijk is, is het gebrek aan even zoveel opmerkelijk. Stuitend zelfs. De veelheid is niet democratisch noch divers. De goudvis die eenzaam in zijn bokaal rond zwemt, kan het meer symbolisch? Goudvis is echter meer dan alleen verdienstelijk. Het is bovenal goed. Mooi. En het neemt de tijd. Om kunstenaars echt te portretteren en een inzicht te krijgen in hun werk. Je wordt meegezogen in hun wereld of je krijgt alleszins de illusie. Met schijnbaar weinig moeite wordt duidelijk gemaakt waarom kunstenaars en kunst belangrijk zijn in een samenleving. Het is dus echt wel mogelijk om een kunstprogramma te maken dat toegankelijk en laagdrempelig is. Elke aflevering is op eenzelfde manier opgebouwd, maar de focus is steeds iets anders.
Gisteren was Guy Cassiers te gast. Hij wist me in een mum van tijd opnieuw te overtuigen van de zin van het theater, een overtuiging die ik niet meer dacht te bezitten. Cassiers had het op het einde van de uitzending ook over de rol van kunstenaars en kunst in de samenleving, een thema dat trouwens vorige week nog centraal stond op het Cultuurdebat 1.0. over de onverzoenbaarheid van kunst en beleid . Wat ik vooral van die avond onthoud, is dat het voor veel van de aanwezigen een verzuchting was om het eens niet te hebben over subsidies en allerlei beleidsinstrumenten om kunstenaars al dan niet in leven te houden, maar over inhoud en dus over de plaats van kunst in de maatschappij. De honger naar deze discussies is zo groot. Natuurlijk, op dergelijke avonden troepen doorgaans gelijkgezinden samen en ook de Goudvis-kijkers zullen elkaar van weinig moeten overtuigen. We moeten hier niet over jammeren. Het is een begin. Is het een begin? Meer waarschijnlijk is het een voortzetting van wat steeds is geweest, maar veel te weinig zichtbaar is. Dat is dan het mooie van televisie, dat het zichtbaar kan maken en dit hopelijk verder zal blijven doen.
Tags: [cultuurdebat] [katia segers] [luckas vander taelen] [nicky aerts] [olga van oost] [oscar van den boogaard] [paul delva] [peter de cupere] [stefan perceval] [sven gatz] [willem oorebeek]
Geordend onder: [Cultuurdebat]
het cultuurdebat 1.0
Maandag 18 mei 2009, 19.00u
Vrije Universiteit Brussel, Cultuurlab, IBBT-SMIT
www.amiando.com/cultuurdebat
Op 18 mei 2009 organiseert Cultuurlab (IBBT-SMIT, Vrije Universiteit Brussel) een debatavond over de rol van kunst in de samenleving. Kunstenaars en politici reflecteren en discussiëren over de stelling dat kunst en beleid in wezen onverzoenbaar zijn.
Dat kunst en beleid tot verschillende werelden behoren, is geen nieuwe analyse, maar ze is verre van achterhaald. In de Vlaamse beleidscontext en op de vooravond van een nieuw cultuur- en kunstenbeleid is ze zelfs heel actueel. Vanuit liberale hoek wordt het huidige subsidiesysteem in vraag gesteld terwijl vanuit sociaaldemocratisch perspectief het gevoerde subsidiebeleid van de afgelopen 10 jaar wordt verdedigd. Kunstenaars en belangenorganisaties roeren zich en klagen het gebrek aan subsidies aan. Het probleem is dat de discussie vaak verengd wordt tot een kwestie van geld. Politici noch kunstenaars slagen erin inhoudelijk sterke argumenten te formuleren over de (vermeende) waarde van kunst in de samenleving. Hoewel het beleid graag pocht met ‘zijn’ kunstenaars, ondertekende het mee het doodvonnis van de autonome kunst: een verbreed cultuurbegrip vormde de voorbije 10 jaar de spil van het Vlaamse cultuurbeleid. Kunstenaars zijn het noorden kwijt en plooien naar de eisen van broodheren. Het vertoog van critici overtuigt niet. Tijd voor een discussie over begrippen als (autonome) kunst, beleid en waarom niet, ‘beschaving’ en over de vraag hoe beleidsmakers én kunstenaars hiermee moeten omgaan.
Programma
19.00 u Onthaal met panini’s
20.00 u Introductie Olga Van Oost (IBBT-SMIT)
20.15 u Oscar van den Boogaard (schrijver/journalist), Stefaan Perceval (theatermaker), Peter Decupere (geurkunstenaar), Willem Oorebeek (beeldend kunstenaar), Katia Segers (sp.a), Sven Gatz (Open VLD), Paul Delva (CD&V), Luckas Vander Taelen (Groen!)
21.15 u Debat gemodereerd door Nicky Aerts (Radio 1)
22.30 u Receptie
Praktisch
Wanneer? Maandag 18 mei 2009 vanaf 19.00u
Waar? Vrije Universiteit Brussel, GalerY’, boven KK (Kultuurkaffee)
Kostprijs? Gratis, maar inschrijven noodzakelijk via website of door een e-mail te sturen naar lien.mostmans@vub.ac.be om te kunnen parkeren op het VUB-domein
Inschrijven? Via website www.amiando.com/cultuurdebat
Meer informatie?
Website www.amiando.com/cultuurdebat
Praktisch Lien Mostmans, lien.mostmans@vub.ac.be
Pers Olga Van Oost, olga.van.oost@vub.ac.be
Tel. 02/ 629.16.43
Organisatie Cultuurlab, IBBT-SMIT, Vrije Universiteit Brussel
http://smit.vub.ac.be
Tags: [cultuurdebat] [katia segers] [luckas vander taelen] [nicky aerts] [olga van oost] [oscar van den boogaard] [paul delva] [peter de cupere] [stefan perceval] [sven gatz] [willem oorebeek]
Geordend onder: [Cultuurdebat]
Symposium Hybride Stad
Op vrijdag 18 april 2008 was cultuurlab present in Genk voor een lezingennamiddag ter gelegenheid van de tentoonstelling Hybride Stad. Het programma bestond uit drie sessies: Mijn Stad, Mijn Ervaring en Mijn Festijn.
In de eerste sessie bracht Rob van Kranenburg (programmaleider publiek domein Waag Society) de uiteenzetting ‘Lichte gemeenschappen, lichte steden.’ Hij vertrok van de vaststelling dat de hybride stad een feit is. Grenzen tussen fysieke en virtuele netwerken zijn vervaagd, onder meer door het toenemende gebruik van Radio Frequency Identification (RFID) in objecten en ruimtes om ons heen. Met het Smart Environments-programma wil hij onderzoeksexpertise uitbouwen inzake de maatschappelijke en culturele invloed van RFID op de verhouding tussen overheid, bedrijfsleven en burgers. Terwijl in het verleden de nadruk lag op de uitbouw en distributie van netwerken, alsook het compacter maken van computers, verschuift de klemtoon nu naar het experimenteren met interactiviteit. De mens wordt zelf steeds meer een informatieruimte wat implicaties met zich meebrengt voor de autonomie en de privacy van het individu. Rob beklemtoonde de vertrouwensparadox die vandaag de dag gepaard gaat met het creëren van een slimme omgeving. Een dergelijke omgeving vraagt immers een groot vertrouwen van de burgers in de publieke ruimte, maar we leven echter in een tijdperk waar vanuit de overheid de onveiligheid van de publieke ruimte wordt benadrukt. Volgens van Kranenburg zorgt deze angst ervoor dat nieuwe locatieve applicaties op basis van wifi of bluetooth niet of amper succes hebben. Van Kranenburg stelde dan ook de vraag welke burger zichzelf, als een dynamische verzameling van data, toevertrouwt aan een omgeving die hij niet vertrouwt? Om meer vertrouwen te realiseren is het beschikken over digitale vaardigheden (mediawijsheid) een must, waarbij mobile learning games een significante rol kunnen spelen. Tot slot van zijn uiteenzetting, pleite Van Kranenburg voor een nieuwe hippiebeweging omdat nu nog te vaak vanuit een controlerend perspectief naar publieke ruimte en nieuwe technologieën worden gekeken.
Vervolgens toonde Arie Altena (redacteur en onderzoeker V2_Archief Rotterdam) enkele afgeronde projecten die de link leggen tussen verhalen, steden en nieuwe media en die kaderen binnen een bottom-up cultuurbeleving en community art. Er werd onder andere geïllustreerd aan de hand van Esther Polaks projecten AmsterdamREALTIME en MILK. Voor AmsterdamREALTIME-project werden Amsterdammers een week lang op pad gestuurd met een GPS apparaat om hun bewegingen door de stad in real time zichtbaar te maken op een groot scherm. Op deze manier bakende elk van de deelnemers zijn eigen kaart van Amsterdam af. Het project MILK volgde de route van een Europees zuivelproduct van de uier van de koe tot aan de mond van de consument. Alle betrokkenen in deze keten kregen een dag lang een GPS apparaat mee en gaven na afloop persoonlijk commentaar op hun route. Andere projecten die aan bod kwamen waren onder andere ‘Het geheugen van west’ en ‘Verhalen van Dordrecht.’ Arie Altena besloot zijn lezing met vier sleutels die zouden moeten leiden tot een succesvol project dat verhalennetwerken en plekken verbindt: zorg voor goede inhoud, creëer een context van betrokkenheid, ontwerp met het oog op groei en creëer een toegevoegde waarde.
In de afsluitende lezing “Mijn Festijn” demonstreerden Femke Smelting (ontwerpster en kunstenaar) en Alok Nandi (auteur en multimediaregisseur) de relatie tussen eten, design, technologie en de stad. Na afloop van het symposium werd de tentoonstelling Hybride Stad geopend voor het brede publiek. De tentoonstelling is het resultaat van een designonderzoeksproject door de studenten van de Media & Design Academie Genk. Ze verkenden de verschillende lagen van de stad door zich onder te dompelen in het mijnverleden, de volkstuintjes, de multiculturele eetcultuur, de stadsverhalen, de jongerencultuur en de stedelijke ruimte. Het resultaat is nog tot 11 mei te bekijken in het cultureel centrum van Genk.
Via: Voor meer informatie: experiencelab
Tags: [Digital media] [Museums]
Geordend onder: [E-culture]
Museums and the Web: it is all about being on top of things
SMIT sends out its researchers to all corners of the world to provide knowledge and even more important to receive relevant feedback on this knowledge. Therefore Joke Beyl is taking part in the ‘Museums and the Web’ conference in Montréal together with 650 other participants. Yesterday, on April 10th, she gave a presentation entitled ‘On-line Heritage Presentation in Flanders: A New Way of Searching and Presenting Heritage Content’ during the Mobile computing session. The room was well filled and heard her speak about the concerns and views international and Flemish heritage professionals hold regarding on the one hand the creation of a common metadata layer on top of existing Flemish heritage databases and on the other hand the presentation of a heritage story by means of a mobile device. Bart De Nil, project leader and working at FARO (the Flemish institute for cultural heritage), introduced the Heritage 2.0 research project. Joke then went on focusing on the outcomes of the expert study. At the end of the session several participants took the opportunity to talk to Joke and Bart about these findings. This is also our main impression of the conference. Cultural institutions are very eager to find out how they can be on top of things. (Picture Artshare application of the Brooklyn Museum on Facebook)
Tags: [Museums]
Geordend onder: [E-culture]
Intuitive ways to use multi-media content
MuTable, one of the new IBBT-projects, is a research project about the use of multi-media multi-touch tables in public cultural settings such as public libraries and museums. The multi-touch technology enables users to manipulate content in a more natural and intuitive way. In spite of the growing affordability and usability of multi-touch tables, there are still several tresholds and challenges. In this project the research team, coordinated by IBBT/EDM, will focus on new software architectures, user interface building blocks, interaction and visualisation techniques, etc. IBBT/SMIT will particularly analyse the ways cultural participants and cultural experts make use of these technologies. Some questions at stake: How are these technologies changing the way cultural content is presented and manipulated? How are multi-touch tables changing interaction between users? How are new presentation technologies changing the relation between users and experts?
More information in the MuTable pages
Tags: [Digital media]
Geordend onder: [E-culture]
Conference notes and presentations
The conference notes and presentations of the conference ‘Under construction: Culture in a network society’ (February 14-15, 2008) are available on this website now. During the conference more than 120 attendees have been enjoying a diverse programme. In the research track results have been presentend ranging from research results about broadband models for the cultural sector in Flanders, virtual participation, e-culture projects in the IBBT framework, User Generated Content, to ICT and youth culture. In the second track several cases have been highlighted (a.o. Zicht op Maastricht, Rijksmuseum Amsterdam, Paola 246, Wack Attack Barrack in Second Life, digital public libraries). Next to these parallel sessions there haven been plenary meetings with a keynote from Eric Kluitenberg, and presentations from Geert Wissink (Beelden voor de Toekomst), Monika Meysmans (copyright) and Walter Couvreur (culture and PSB). The conference has been concluded by a debate about culture in the network society. Keynotes, and the greater part of presentations and discussions are available at the Conference section of this website.
Geordend onder: [E-culture]
Cultural Profile and Information Database
Within the IBBT framework we started the new e-culture project CUPID (Cultural Profile and Information Database). This research project will aim for an operational prototype in which professional actors (CultuurNet Vlaanderen, VRT, Kunstencentrum Vooruit, etc.) will be able to manage and present personalised and enriched cultural and leisure information via several distribution channels. One of the main purposes is the optimal match between supply data and user profiles (individual users and professional users of large data packets). Lastly the operational prototype will have to give end users the opportunity to transfer personal cultural data and profiles along different distribution channels.
More information in the CUPID pages
Geordend onder: [E-culture]